In mijn praktijk als advocaat zie ik steeds vaker cliënten met een migratieachtergrond die vastlopen op hun officiële geboortegegevens. Met name mensen afkomstig uit Afghanistan, maar ook uit andere landen waar oorlog of bestuurlijke instabiliteit heeft geheerst, blijken in Nederland geregistreerd te staan met onvolledige of fictieve geboortedata, zoals 1 januari of 1 juli.
Deze registratie kan verstrekkende gevolgen hebben, onder meer voor identiteit, pensioen, gezinshereniging, nationaliteitsvraagstukken en het dagelijks functioneren in Nederland. De vraag is dan: kan zo’n geboortedatum nog worden gecorrigeerd, en zo ja, onder welke voorwaarden?
Geen klassiek geboorteregister
Een belangrijk misverstand in dit soort zaken is, dat van iedereen een klassieke geboorteakte kan worden verlangd. In landen als Afghanistan bestond ten tijde van veel geboorten echter geen centraal of uniform geboorteregister. De Tazkera (identiteitskaart) gold lange tijd als belangrijkste identiteitsdocument en vermeldde vaak alleen een geboortejaar of een geschatte leeftijd. Dag en maand van geboorte werden veelal niet vastgelegd.
Pas recent is in Afghanistan een vorm van centrale geboorteregistratie ingevoerd. Voor personen die vóór die tijd zijn geboren, worden geboortegegevens vaak achteraf geregistreerd op basis van bestaande documenten en verklaringen.
Nederlandse registratie en fictieve data
Bij aankomst in Nederland zijn veel mensen geregistreerd op basis van de toen beschikbare informatie. Ontbraken dag en maand van geboorte, dan werd vaak administratief gekozen voor een vaste datum, zoals 1 januari, 1 juli of een ‘XX’. Deze data zijn niet bedoeld als vaststelling van de feitelijke geboortedatum, maar als technische oplossing binnen het Nederlandse registratiesysteem.
Dat roept later de vraag op of, en zo ja hoe deze registratie kan worden aangepast.
Juridisch toetsingskader
In de rechtspraak is inmiddels erkend, dat bij verzoeken tot wijziging van geboortegegevens rekening moet worden gehouden met het registratiesysteem van het land van herkomst. Van iemand kan niet worden verlangd, dat bewijs wordt geleverd dat in het geboorteland nooit officieel is vastgelegd.
De beoordeling richt zich daarom niet uitsluitend op één document, maar op:
- de aard en herkomst van de overgelegde buitenlandse documenten (zoals Tazkera, e-Tazkera, paspoort, consulaire verklaringen of een later afgegeven geboortecertificaat);
- de onderlinge samenhang en consistentie van die documenten;
- de wijze waarop en de context waarin de gegevens tot stand zijn gekomen.
Daarbij speelt ook de vraag of de buitenlandse autoriteiten, binnen de beperkingen van hun systeem, een zorgvuldig en verifieerbaar onderzoek hebben verricht.
Geen eenvoudige procedures
Dat betekent niet dat elke aanvraag tot wijziging automatisch wordt toegewezen. Integendeel: deze procedures zijn juridisch complex en vragen om een zorgvuldige onderbouwing. Rechters en gemeenten kijken kritisch naar de betrouwbaarheid van documenten, zeker wanneer deze achteraf zijn afgegeven of gebaseerd zijn op verklaringen.
Juist daarom is het van belang om het verhaal achter de documenten goed te kunnen uitleggen: hoe registratie in het land van herkomst werkt, waarom gegevens verschillen en waarom bepaalde documenten ontbreken.
Praktijkervaring
In mijn praktijk heb ik de afgelopen tijd intensief gewerkt aan een dossier waarin al deze vraagstukken samenkwamen. Dat heeft mij niet alleen diepgaand inzicht gegeven in de Afghaanse registratiepraktijk, maar ook in de manier waarop Nederlandse autoriteiten en rechters deze zaken beoordelen.
Die kennis is breder toepasbaar. Ook mensen uit andere landen met een beperkt of gefragmenteerd registratiesysteem lopen tegen vergelijkbare problemen aan.
Tot slot
Een verzoek tot wijziging van geboortegegevens vraagt om maatwerk, juridische precisie en kennis van internationale documentatie. Niet elke zaak is kansrijk, maar in sommige gevallen is correctie wél mogelijk — mits zorgvuldig onderbouwd en realistisch ingestoken.
Heeft u vragen over uw geboortegegevens in de BRP, of twijfelt u of een correctie juridisch haalbaar is? Dan kan het zinvol zijn om eerst goed te laten beoordelen wat in uw specifieke situatie mogelijk is. Neem daarvoor contact op met ons kantoor en vraag naar mr. Marieke Veken.
mr. Marieke Veken, december 2025